- २०८३ कार्तिक २७ शुक्रबार
काठमाडौं । कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) का लागि आवश्यक चिप उत्पादन गर्ने विश्वकै प्रमुख कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन ह्वाङले वैवाहिक सम्बन्धबाहिरका सम्बन्धबारे सार्वजनिक भएका आरोपपछि पदबाट राजीनामा दिएका छन् ।
उनको राजीनामासँगै विश्व प्रविधि क्षेत्रमा ठूलो चर्चा सुरु भएको छ भने अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले समेत यस विषयमा चासो देखाएका छन् ।
ह्वाङमाथि एक चिनियाँ गुप्तचर निकायसँग सम्बन्ध रहेको आशंका गरिएकी महिलासँग सम्बन्ध राखेको आरोप लागेको छ । त्यसपछि अमेरिकी सांसदहरूले उनीसँग यस विषयमा स्पष्टीकरण मागेका छन् । अमेरिकी संसद्का सांसदहरूले ह्वाङले उक्त सम्बन्धमार्फत राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी संवेदनशील सूचना चुहाएको हुन सक्ने विषयमा प्रश्न उठाएका छन् ।
ह्वाङले आइतबार आफ्नी श्रीमतीप्रति बेइमान भएको स्वीकार गरेका थिए । उनीसँग सम्बन्ध रहेको भनिएकी एलिस ह्वाङ सिङ्गापुरको मेगास्पिड नामक कम्पनीमा कार्यकारी पदमा कार्यरत थिइन् । उनको चीनका लागि गुप्तचरको काम गरेको हुन सक्ने आशंका सार्वजनिक भएको थियो । तर चीनले उक्त आरोपलाई बदनाम गर्ने प्रयास भन्दै अस्वीकार गरेको छ ।
अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता टोड ब्लान्चेले बिहीबार एलिस ह्वाङ चीनका लागि जासुसीमा संलग्न रहेको विषयमा न्याय मन्त्रालयले अहिलेसम्म कुनै निष्कर्ष ननिकालेको बताएका थिए ।
यसैबीच, बुधबार सार्वजनिक भएको अर्को विवरणमा ह्वाङको सम्बन्ध एनभिडियाकै एक वरिष्ठ महिला कर्मचारी किम्बर्ली पावेलसँग रहेको दाबी गरिएको छ । उनी कम्पनीभित्र ह्वाङलाई प्रत्यक्ष रूपमा रिपोर्ट गर्ने पदमा कार्यरत रहेको बताइएको छ । कम्पनीका केही कर्मचारीले उनीहरूबीच असामान्य रूपमा निकट सम्बन्ध रहेको देखेको बताएका छन् ।
यस विषयमा अमेरिकी सिनेटर एलिजाबेथ वारेन, क्रिस कून्ससहित प्रतिनिधिसभाको विदेश मामिला समितिका केही सदस्यले ह्वाङलाई संसद्मा उपस्थित भएर जानकारी दिन माग गरेका छन् । स्वेच्छाले उपस्थित नभए उनलाई बाध्यकारी आदेशमार्फत बोलाउन सकिने अमेरिकी संसद्का एक कर्मचारीले बताएका छन् ।
एनभिडियाले भने राष्ट्रिय सुरक्षा वा कम्पनीका गोप्य सूचना जोखिममा परेको विश्वास गर्ने कुनै आधार नरहेको जनाएको छ । कम्पनीले घटनाबारे स्वतन्त्र छानबिन भइरहेको र उपलब्ध सबै सूचनाको अध्ययन गरिने बताएको छ ।
ह्वाङ सन् १९९३ देखि एनभिडियाको सार्वजनिक अनुहारका रूपमा रहँदै आएका थिए । उनको नेतृत्वमा कम्पनीले कृत्रिम बौद्धिकताको क्षेत्रमा तीव्र विस्तार गरेको थियो । सुरुमा कम्प्युटर खेलका लागि चिप उत्पादन गर्ने कम्पनी पछिल्लो चार वर्षमा कृत्रिम बौद्धिकतासम्बन्धी प्रविधिको विस्तारसँगै विश्वकै मूल्यवान् कम्पनीमध्ये एक बनेको थियो ।
कृत्रिम बौद्धिकतामा आधारित संवाद प्रणाली र ठूला भाषिक नमुना विकास गर्ने कम्पनीहरूलाई ठूलो परिमाणमा तथ्याङ्क प्रशोधन गर्न सक्ने शक्तिशाली चिप आवश्यक पर्न थालेपछि एनभिडियाको कारोबार तीव्र रूपमा बढेको थियो ।
ह्वाङको राजीनामापछि कम्पनीकी प्रमुख वित्तीय अधिकृत कोलेट क्रेसलाई अन्तरिम प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मेवारी दिइएको छ । कम्पनीले अब नयाँ स्थायी प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको खोजी गरिरहेको छ ।
यस विवादको प्रत्यक्ष असर एनभिडियाको सेयर बजारमा पनि देखिएको छ । पछिल्लो पाँच दिनमा कम्पनीको बजार पुँजीकरण ५५० अर्ब अमेरिकी डलर घटेको छ । सार्वजनिक सेयर कारोबार सुरु गरेको २७ वर्षयताकै पाँच दिनको अवधिमा कम्पनीले बेहोरेको यो सबैभन्दा ठूलो गिरावट भएको समाचारमा उल्लेख छ ।
पछिल्लो पाँच वर्षमा कम्पनीको बजार मूल्य ४७० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेको थियो । केही साताअघि उच्च बिन्दुमा पुगेको कम्पनीको मूल्य अहिले ३१ प्रतिशतले घटेको बताइएको छ ।
एनभिडियाको बजार मूल्य अमेरिकी सेयर बजारको एस एन्ड पी ५०० सूचकको करिब सात प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ । उक्त सूचकमा आधारित लगानी कोष अमेरिकी नागरिकका अवकाश बचत खातामा समेत लोकप्रिय रहेकाले कम्पनीको सेयर मूल्यमा आएको गिरावटले सर्वसाधारणको बचतमा समेत असर पार्न सक्ने बताइएको छ ।
ह्वाङ र उनकी श्रीमती लोरी ह्वाङको वैवाहिक सम्बन्ध ४० वर्ष पुरानो हो । उनीहरूका दुवै सन्तान पनि एनभिडियामै कार्यकारी पदमा कार्यरत छन् ।
