काठमाडौँ । कन्जरभेटिभ सांसदहरूले पार्टीको नेता र बेलायतको नयाँ प्रधानमन्त्री चयन गर्न थालेका छन् । टोरी सांसदहरूको दोस्रो मतदान पछि, पाँच उम्मेदवारहरू प्रधानमन्त्रीको दौडमा छन् । अर्को मतदान सोमबार हुदै छ ।
बोरिस जोन्सनको मन्त्रिपरिषद्का अर्थमन्त्री रहेका ऋषि सुनक पनि दोस्रो चरणको मतदानमा १०१ मतले अगाडि छन् । पहिलो चरणको मतदानमा उनले ८८ मत पाएका थिए ।
अर्कोतर्फ बुधवारको मतदानमा पेनी मोर्डेन्ट, लिज ट्रस र क्यामी बाडेनोकले पनि बढी मत पाएका छन् भने टम टुगेनधाटले पाँच मत गुमाए । उनी ३७ मतबाट ३२ मा झरेका छन् ।
ऋषि सुनक पहिलो नम्बरमा रहेकाले उनी अब बेलायतको नयाँ प्रधानमन्त्री हुने अनुमान धेरैले गरेका छन् । उनी भारतका प्रसिद्ध उद्योगपति र इन्फोसिस कम्पनीका संस्थापक एनआर नारायण मूर्तिका ज्वाइँ हुन् । उनले सन् २००९ मा अक्षता मूर्तिसँग विवाह गरेका थिए ।
ऋषि सुनक बोरिस जोन्सनको क्याबिनेटमा अर्थमन्त्री थिए । उनले प्रधानमन्त्री बनेपछि मुलुकको अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाउने वाचा गरेका छन् ।
सन् २०१५ देखि सुनक योर्कशायरको रिचमण्डबाट कन्जरभेटिभ सांसद निर्वाचित भएका थिए । उनी नर्थरटन शहर बाहिर कार्बी सिग्स्टनमा बस्छन् । उनका बुबा डाक्टर र आमा फार्मासिस्ट थिइन् । भारतीय मूलका उनका परिवारका सदस्यहरू पूर्वी अफ्रिकाबाट बेलायत आएका थिए ।
सन् १९८० मा, सुनकको जन्म ह्याम्पशायरको साउथह्यामटनमा भएको थियो र उनले विशेष निजी विद्यालय विन्चेस्टर कलेजमा अध्ययन गरे । यसपछि उनी अक्सफोर्ड गए, जहाँ उनले दर्शन, राजनीति र अर्थशास्त्रको अध्ययन गरे । यो महत्वाकांक्षी ब्रिटिश राजनीतिज्ञहरूको लागि सबैभन्दा प्रयास गरिएको र भरपर्दो मार्ग हो ।
उनले स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयमा एमबिए पनि पढेका छन् । राजनीतिमा प्रवेश गर्नु अघि, उनले लगानी बैंक गोल्डम्यान साक्समा काम गरे र लगानी फर्म पनि स्थापना गरे। ऋषि र अक्षताका दुई छोरी छन् ।
सुनकले जनमतसंग्रहमा युरोपियन युनियन छोड्ने पक्षमा प्रचार गरे र उनको संसदीय निर्वाचन क्षेत्रमा ५५ प्रतिशत जनताले युरोपेली संघ छोड्ने पक्षमा मतदान गरे ।
जुलाई २०१९ मा, सुनकले जोनसनलाई वित्त मन्त्रालय हस्तान्तरण गरे । यसअघि उनी सन् २०१८ जनवरीदेखि २०१९ जुलाईसम्म आवास, सामुदायिक तथा स्थानीय सरकार मन्त्रालयमा संसदीय उपसचिव थिए ।
ऋषि सुनकले आफ्नो एसियाली पहिचान आफ्नो लागि महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन् । उसले भन्यो, 'म पहिलो पुस्ताको आप्रवासी हुँ । मेरो आफन्त यहाँ आएका थिए, त्यसैले तपाईले त्यो पुस्ताका मान्छेहरू पाउनुभयो जो यहाँ जन्मेका थिए, तिनीहरूको परिवार यहाँ जन्मेका थिएनन् र तिनीहरू आफ्नो जीवन निर्वाह गर्न यो देशमा आएका थिए ।'
उनकी श्रीमतीको कर मामिलामा विवाद र लकडाउन नियम उल्लङ्घन गरेकोमा जरिवानाले उनको प्रतिष्ठामा चोट पुर्यायो । ऋषि सुनक बोरिस जोनसनको क्याबिनेट छोड्ने पहिलो क्याबिनेट मन्त्री थिए ।
द गार्डियन न्युज वेबसाइटमा प्रकाशित लेखका अनुसार, गत महिनाको विश्वास मतमा बोरिस जोनसनलाई समर्थन गर्ने टोरी सांसदहरूको संख्याको सही भविष्यवाणी गर्ने प्रोफेसरले बेलायतको नयाँ प्रधानमन्त्रीको नामको बारेमा बयान दिएका छन् ।
लिभरपुल युनिभर्सिटीमा बेलायती राजनीति पढाउने जोनाथन टोङ्गेले मलाई लाग्छ, ऋषि सुनक आगामी प्रधानमन्त्री हुनेछन् । लिज ट्रसलाई पनि पार्टीका सदस्यहरुको राम्रो समर्थन रहेकोले यो निर्वाचन ५१/४९ हुने उनले बताए ।
उम्मेदवारलाई प्रधानमन्त्रीको दौडमा आउन कम्तिमा २० सांसदको समर्थन चाहिन्छ, जुन अघिल्लो प्रतिस्पर्धा भन्दा बढी हो । मनोनयन पछि, पहिलो मतपत्रको मतदान हुन्छ, जसमा ३० भन्दा कम मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवार दौडबाट बाहिर हुन्छ ।
पहिलो मतदानमा विजयी उम्मेदवारहरूले दोस्रो मतदानमा भाग लिन्छन् । यसमा सबैभन्दा कम मत ल्याउने उम्मेदवार बाहिरिन्छन् । यसपछि धेरै चरणको मतदान हुन्छ । प्रधानमन्त्रीको दौडमा दुई जना मात्रै उम्मेदवार नआएसम्म टोरी सांसदहरूको मतदान जारी रहनेछ ।
अन्तमा, कन्जरभेटिभ पार्टीका सदस्यहरूले हुलाक मतदान गरे र पार्टीको नेता चयन गर्छन् । विजयी उम्मेदवारले पार्टीको नेतासँगै प्रधानमन्त्रीको पद धारण गर्छ । अर्थात् कन्जरभेटिभ पार्टीको नेताका रूपमा छानिने उम्मेदवार बेलायतको आगामी प्रधानमन्त्री हुनेछन् ।
पूर्वस्वास्थ्य मन्त्री साजिद जाविद र विदेश मन्त्रालयका मन्त्री रहमान चिश्ती र यातायात मन्त्री ग्रान्ट शप्प्सले चाँडै राजीनामा दिए । उनले २० सांसदको समर्थन नपाएका कारण पहिलो मतदानमा भाग लिन सकेनन् । यसपछि, बुधबारको पहिलो मतदानमा पूर्व विदेश सचिव जेरेमी हन्ट र चान्सलर नादिम जाहवीले टोरी सांसदहरूबाट कम्तीमा ३० मत प्राप्त गर्न सकेनन्, उनीहरू दुवै बाहिरिए ।
यसैबीच, बिहीबार भएको दोस्रो मतदानमा महान्यायाधिवक्ता सुएला ब्रेभरम्यानले सबैभन्दा कम मत पाएका कारण उनी पनि बाहिरिएकी थिइन् ।









