काठमाडौं । बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनालाई स्वदेश फर्काउन भारतले बंगलादेश सरकारसमक्ष दुईवटा सर्त राखेको दाबी गरिएको छ ।
मिडिया रिपोर्टका अनुसार भारतले बंगलादेशी सेनालाई नै भारत आएर हसिनालाई सुरक्षित रूपमा स्वदेश लैजानुपर्ने र उनलाई निष्पक्ष सुनुवाइको सुनिश्चितता दिनुपर्ने सर्त राखेको हो । यद्यपि, भारत सरकारले यी सर्तबारे आधिकारिक पुष्टि गरेको छैन ।
भारतको पहिलो सर्तअनुसार हसिनालाई सन् २०२४ अगस्ट ५ मा जसरी सैन्य विमानमार्फत भारत ल्याइएको थियो, त्यसरी नै बंगलादेशी सेनाले आफ्नै जिम्मेवारीमा फिर्ता लैजानुपर्नेछ । त्यसका लागि बंगलादेशले सैन्य विमान दिल्ली पठाउन वा सेनामार्फत उनलाई सीमासम्म लैजान सक्ने विकल्प रहेको समाचारमा उल्लेख छ ।
दोस्रो सर्तमा हसिनालाई मृत्युदण्डको फैसलाविरुद्ध पुनरावेदन गर्ने र सन् २०२४ जुलाईमा भएको हिंसासम्बन्धी आरोपमा निष्पक्ष सुनुवाइको अवसर दिनुपर्ने भारतको चाहना रहेको बताइएको छ । उक्त कानुनी प्रक्रियालाई अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र सञ्चारमाध्यमले समेत निगरानी गर्न पाउनुपर्ने भारतीय पक्षको धारणा रहेको समाचारमा उल्लेख छ ।
हसिनाले नोभेम्बर ९ मा नयाँ राहदानी तथा यात्रा कागजातका लागि आवेदन दिएको र डिसेम्बरमा बंगलादेश फर्कने इच्छा व्यक्त गरेको बताइएको छ । यसैबीच, भारतका विदेशमन्त्रीस्तरीय निकायका प्रवक्ता रणधीर जयसवालले नोभेम्बर १३ मा यस विषयमा सोधिएको प्रश्नमा टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका थिए । बंगलादेशले भने सुपुर्दगी सन्धिअनुसार उनको फिर्ती प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने बताउँदै आएको छ ।
यद्यपि, भारतीय अधिकारीहरूले डिसेम्बरमै हसिनाको स्वदेश फिर्ती सहज नहुने आकलन गरेको समाचारमा उल्लेख छ । बंगलादेशले सार्वजनिक रूपमा उनको सुपुर्दगी मागे पनि स्वदेश फर्किएपछि उत्पन्न हुन सक्ने राजनीतिक तथा प्रशासनिक चुनौतीले प्रक्रिया जटिल बन्न सक्ने बताइएको छ । भारतका दुई सर्त र बंगलादेशसँग भइरहेको भनिएको वार्ताबारे दुवै देशबाट औपचारिक पुष्टि भने भएको छैन ।









