- २०८३ असार ९ मंगलबार
काठमाडौँ । चीनले अमेरिकाले हालै गरेका कदमको जवाफस्वरूप सैन्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित १० अमेरिकी कम्पनीमाथि निर्यात प्रतिबन्ध लगाएको छ । यसअघि अमेरिकाले केही प्रमुख चिनियाँ प्रविधि कम्पनीलाई रक्षा सम्झौताबाट बाहिर राखेको थियो ।
चीनको वाणिज्य मन्त्रालयका अनुसार चिनियाँ कम्पनीहरूले ती १० अमेरिकी कम्पनीलाई दोहोरो प्रयोगमा आउने सामग्री निर्यात गर्न पाउने छैनन् । यस्ता सामग्री सैन्य र असैन्य दुवै प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
चीनले थप ४६ अमेरिकी रक्षा कम्पनीमाथि खरिद प्रतिबन्ध पनि लगाएको छ । प्रतिबन्धमा परेका १० अमेरिकी कम्पनीमा सैन्य ड्रोन निर्माण गर्ने र दुर्लभ खनिज उत्खननसँग सम्बन्धित कम्पनीहरू समावेश छन् । चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्न र अमेरिकी सरकारले चिनियाँ सैन्य कम्पनीहरूको भनिएको सूचीलाई अनुचित रूपमा विस्तार गरेको भन्दै यसको जवाफस्वरूप निर्यात प्रतिबन्ध लगाइएको जनाएको छ ।
यस्तै, चीनको वित्त मन्त्रालयले सरकारी निकायलाई लकहिड मार्टिन र रेथियन मिसाइल्स एन्ड डिफेन्ससहित ४६ अमेरिकी कम्पनीबाट सामान खरिद गर्न रोक लगाएको जानकारी दिएको छ ।
यद्यपि, अत्यावश्यक वस्तुका लागि चिनियाँ कम्पनीहरूले विशेष निर्यात स्वीकृतिको आवेदन दिन सक्ने व्यवस्था पनि राखिएको छ ।
यसै महिनाको सुरुआतमा अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले अलिबाबा र बाइजूसहित विभिन्न प्रविधि कम्पनीलाई चिनियाँ सेनासँग सम्बन्ध रहेको भन्दै विशेष सूचीमा समावेश गरेको थियो । बाइजूले आफूलाई सैन्य कम्पनीका रूपमा वर्गीकरण गरिएको दाबी पूर्ण रूपमा आधारहीन भएको जनाएको छ । उक्त सूचीमा परेपछि ती कम्पनीहरूले अमेरिकी सेनासँग सम्बन्धित ठेक्का प्राप्त गर्न पाउने छैनन् ।
चीनले यी अमेरिकी प्रतिबन्धहरू मे महिनामा राष्ट्रपति सी जीनपीङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच भएको सहमतिविपरीत रहेको बताएको छ । चीन र अमेरिकाबीचको व्यापार तनाव मुख्य रूपमा आयात शुल्क, प्रविधिमा प्रभुत्व र रणनीतिक आपूर्ति शृङ्खलामाथिको नियन्त्रणलाई लिएर बढ्दै गएको गहिरो आर्थिक प्रतिस्पर्धा हो। यसको प्रभाव दुवै देशको अर्थतन्त्रसँगै विश्वव्यापी बजारमा पनि परेको छ ।
अमेरिकाले चिनियाँ उत्पादनमाथि उच्च आयात शुल्क लगाएको छ भने त्यसको प्रत्युत्तरमा चीनले पनि अमेरिकी उत्पादन र कृषि सामग्रीमा अतिरिक्त शुल्क लगाएको छ ।
यसबाहेक, दुवै देश अर्धचालक, कृत्रिम बुद्धिमत्ता र क्वान्टम कम्प्युटिङजस्ता अत्याधुनिक प्रविधिमा अग्रता हासिल गर्ने प्रतिस्पर्धामा छन्। यही कारण यी क्षेत्रमा कडा निर्यात नियन्त्रणसमेत लागू गरिएको छ ।
