- २०८३ बैशाख २८ सोमबार
काठमाडौँ । महिलाको सुरक्षाका दृष्टिले अफगानिस्तानलाई संसारकै सबैभन्दा असुरक्षित देश ठहर गरिएको छ । हालै सार्वजनिक गरिएको ग्लोबल वुमन सेफ्टी इन्डेक्स अनुसार अफगानिस्तान सूचीको सबैभन्दा तल रहेको हो भने यमन दोस्रो स्थानमा परेको छ ।
वर्ल्ड पपुलेसन रिभ्युको प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२१ मा तालिबान पुनः सत्तामा आएपछि अफगानिस्तान महिलाका लागि विश्वकै सबैभन्दा जोखिमपूर्ण देश बनेको उल्लेख गरिएको छ ।
युद्ध, राजनीतिक अस्थिरता र कट्टर सामाजिक मान्यताका कारण धेरै देशमा महिलाको जीवन गम्भीर जोखिममा परेको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ । महिला सुरक्षा सूचकांकमा अफगानिस्तानले ०.२७९ अंक पाएको छ । त्यहाँ महिलाको सार्वजनिक जीवनमा सहभागिता अत्यन्त न्यून रहेको र उनीहरूमाथि कडा सामाजिक प्रतिबन्ध लागू गरिएको बताइएको छ ।
शिक्षा र रोजगारीजस्ता आधारभूत अधिकार समेत स्थानीय नीतिमा निर्भर रहेको तथा महिलाको स्वतन्त्रता लगभग समाप्त भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यस सूचीमा ०.३२३ अंकसहित यमन दोस्रो स्थानमा रहेको छ । लामो समयदेखि जारी गृहयुद्धका कारण त्यहाँको स्वास्थ्य सेवा र पूर्वाधार प्रणाली ध्वस्त बनेको जनाइएको छ । त्यसपछि मध्य अफ्रिकी गणराज्य ०.३६२ अंकसहित तेस्रो र सिरिया ०.३६४ अंकसहित चौथो स्थानमा रहेका छन् । सिरियामा वर्षौंदेखिको द्वन्द्वले महिलालाई विस्थापन, असुरक्षा र मानसिक तनावतर्फ धकेलेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्र कंगो ०.३८४ अंकसहित सूचीको अर्को जोखिमपूर्ण देश बनेको छ ।
विज्ञहरूले यी तथ्यांक केवल अंक नभई दैनिक डर, असुरक्षा र विस्थापनबीच बाँचिरहेका लाखौं महिलाको वास्तविक पीडा झल्काउने संकेत भएको बताएका छन् । सुडान ०.३९७ र दक्षिण सुडान ०.४११ अंकसहित सूचीमा परेका छन् । ती देशमा राजनीतिक अस्थिरता र आर्थिक संकटका कारण महिलाको जीवन अझ चुनौतीपूर्ण बनेको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।
यस सूचीमा डेनमार्क ०.९३९ अंकसहित महिलाका लागि सबैभन्दा सुरक्षित देश बनेको छ भने आइसल्याण्ड दोस्रो, नर्वे तेस्रो, स्विडेन चौथो, फिनल्याण्ड पाँचौं स्थानमा रहेका छन् । त्यस्तै यस सूचीमा अस्ट्रेलिया ११औं स्थानमा रहेको छ भने क्यानडा १६औं स्थानमा रहेको छ । महिला सुरक्षा इन्डेक्समा अमेरिका ३१औं स्थानमा छ । त्यसैगरी नेपाल ०.६३१ अंकसहित १२०औं स्थानमा रहेको छ । त्यसैगरी भारत यस सूचीमा १३१औं स्थानमा रहेको छ भने चीन ८९औं स्थानमा रहेको छ ।
