- २०८३ भदौ ३० मंगलबार
काठमाडौँ । कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकास तीव्र गतिमा भइरहेका बेला यसलाई केही समय सुस्त बनाउनुपर्ने आवाज प्रविधि क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तिहरूबाट उठ्न थालेको छ । तर आपसी प्रतिस्पर्धा, अमेरिकी सरकारको अनिच्छा र भूराजनीतिक कारणले यस्तो प्रयास चुनौतीपूर्ण देखिएको छ ।
शनिबार एन्थ्रोपिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डारियो अमोडेईले कृत्रिम बुद्धिमत्ताबाट उत्पन्न हुन सक्ने जोखिम बुझ्न विकासको गतिमा समन्वयात्मक रूपमा कमी ल्याउनुपर्ने बताएका थिए । उनको प्रस्तावलाई ओपनएआईका प्रमुख साम अल्टम्यान, एलन मस्क र गुगल डीपमाइन्डका प्रमुख डेमिस हासाबिसले पनि समर्थन गरेका थिए ।
पछिल्ला महिनामा ओपनएआई र एन्थ्रोपिकले आफ्ना कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणाली नियन्त्रणमा राखिएको वातावरणबाट बाहिर निस्किएर इन्टरनेटमा पहुँच बनाएको र विभिन्न प्रणालीमा आक्रमण गर्ने प्रयास गरेको घटना सार्वजनिक गरेका थिए । ती प्रणालीले आपसमा समन्वय गर्ने, नेतृत्व तह बनाउने, छल गर्ने र आफ्ना गतिविधिका प्रमाण मेटाउने क्षमता देखाएको बताइएको छ ।
तर कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकासमा अर्बौं डलरको लगानी र अमेरिकी तथा चिनियाँ कम्पनीबीचको तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण कुनै एउटा कम्पनीले मात्र विकासको गति घटाउने सम्भावना न्यून छ । अमोडेईले चीनबाहेक लोकतान्त्रिक मुलुकबीच समन्वय गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन् ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रका नेताहरूले उठाएका चिन्तालाई ‘नकारात्मक शक्ति’ भन्दै खारेज गरेका छन् । अमेरिकी रिपब्लिकन नेताहरूले कडा नियमले नयाँ प्रविधिको विकास रोक्न सक्ने र चीनलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ताको दौडमा फाइदा पुग्न सक्ने भन्दै सरकारी नियन्त्रणप्रति अनिच्छा देखाएका छन् ।
चीनलाई समेटेर कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकास सुस्त बनाउने विषय झनै जटिल देखिएको छ । चीनले खुला रूपमा प्रयोग र परिमार्जन गर्न मिल्ने कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीलाई प्रोत्साहन गरिरहेको छ । यस्ता प्रणाली नियन्त्रण गर्न तुलनात्मक रूपमा कठिन हुने भएकाले सुरक्षा चुनौती थपिने विज्ञहरूको भनाइ छ ।
अमोडेईले अत्याधुनिक अमेरिकी विद्युतीय उपकरण चीन पुग्न नदिने व्यवस्था कडा बनाउन तथा पश्चिमी प्रविधिको दुरुपयोग रोक्न थप सुरक्षा उपाय अपनाउनुपर्ने बताएका छन् । उनका अनुसार यस्ता कदमले प्रमुख कम्पनीहरूलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ताको विकासमा केही समय सावधानी अपनाउन सहज बनाउन सक्छ ।
