चन्द्रमामा कारखाना खोल्ने मस्कको योजना, रोबोटले गर्नेछन् औद्योगिक काम

काठमाडौँ । विश्वका धनाढ्य उद्योगपति एलन मस्कले अन्तरिक्षसम्बन्धी आफ्नो भविष्यको योजनालाई थप विस्तार गर्दै चन्द्रमामा कारखाना तथा औद्योगिक संरचना निर्माण गर्ने योजना अघि सारेका छन् । अन्तरिक्षमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित डाटा सेन्टर निर्माण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि मस्कले चन्द्रमामा मानव आकृतिका रोबोटको सहयोगमा कारखाना स्थापना गर्ने योजना अघि सारेका हुन् ।

अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सको पछिल्लो आम्दानीसम्बन्धी छलफलमा मस्कले भविष्यमा मानव आकृतिका रोबोट प्रयोग गरेर चन्द्रमामा कारखाना र औद्योगिक संरचना निर्माण गर्न चाहेको बताएका छन् । उनको भनाइमा यो योजना सफल भए पृथ्वीमा रहेको हालको अर्थतन्त्रभन्दा एक हजार गुणासम्म ठूलो अन्तरिक्ष अर्थतन्त्र विकास हुन सक्नेछ । अहिले यो अवधारणा विज्ञान कथाजस्तो लागे पनि आगामी वर्षहरूमा यसलाई वास्तविकतामा बदल्न सकिने उनको दाबी छ ।

स्पेसएक्सका अनुसार चन्द्रमामा कारखाना स्थापना गर्दा मानव श्रमिकको आवश्यकता निकै कम हुने अपेक्षा गरिएको छ । रोबोटले निर्माण, मेसिनको मर्मतसम्भार तथा चन्द्रमामा उपलब्ध स्रोतको प्रशोधनलगायतका काम गर्न सक्नेछन् । त्यस्तै, अन्तरिक्षमा रहेका कारखानालाई चिसो राख्न पृथ्वीको तुलनामा कम स्रोतसाधन आवश्यक पर्ने भएकाले सञ्चालन खर्च पनि कम हुन सक्ने कम्पनीको धारणा छ ।

मस्कले भविष्यमा यिनै रोबोटको सहयोगमा ‘मास एक्सेलरेटर’ नामक विशेष प्रणाली निर्माण गर्न सकिने बताएका छन् । उक्त प्रणालीमार्फत चन्द्रमाबाट रकेटको प्रयोग नगरी मालसामानलाई अन्तरिक्षमा पठाउन सकिने उनको भनाइ छ । यद्यपि मस्कले हालका लागि यो अवधारणा निकै असामान्य देखिने स्वीकार गरेका छन् ।

स्पेसएक्सले चन्द्रमामा कारखाना निर्माण गर्ने योजनाको समयसीमा वा त्यसका लागि आवश्यक लगानीबारे भने अहिलेसम्म जानकारी सार्वजनिक गरेको छैन । यसका लागि टेस्लाले विकास गरिरहेको मानव आकृतिको ‘अप्टिमस’ रोबोट प्रयोग हुने हो वा भविष्यमा नयाँ प्रकारका रोबोट विकास गरिने हो भन्ने विषय पनि स्पष्ट गरिएको छैन ।

यसैबीच, स्पेसएक्सले अन्तरिक्षमा कृत्रिम बुद्धिमत्तामा आधारित डाटा सेन्टर निर्माणका लागि एनभिडियासँग साझेदारीको घोषणा गरेको छ । दुवै कम्पनीले मिलेर ‘स्टारमाइन्ड एआई–१’ नामको कक्षीय तथ्याङ्क केन्द्र विकास गर्ने योजना बनाएका छन् । यसमा एनभिडियाका नयाँ ‘रुबिन’ ग्राफिक्स प्रशोधन एकाइ र ‘भेरा’ केन्द्रीय प्रशोधन एकाइ प्रयोग गरिने बताइएको छ । मस्कका अनुसार ‘स्टारमाइन्ड’ उपग्रहको प्रक्षेपण आगामी वर्षदेखि सुरु हुन सक्नेछ र स्पेसएक्सको कृत्रिम बुद्धिमत्ता पूर्वाधार एनभिडियाको उपकरणमा आधारित हुनेछ ।