- २०८३ श्रावण १४ बिहीबार
2026-06-26-05-49-27.jpeg)
काठमाडौँ । अमेरिकी अन्तरिक्ष निकाय नासाको पुरानो ‘स्विफ्ट’ अन्तरिक्ष दूरबिन बचाउन पठाइएको उद्धार अभियान नै प्राविधिक समस्यामा परेको छ । दूरबिनलाई सुरक्षित कक्षामा पुर्याउन पठाइएको रोबोटिक अन्तरिक्ष यानमा थ्रस्टरसम्बन्धी गम्भीर समस्या देखिएपछि यान अन्तरिक्षमा अनियन्त्रित रूपमा घुम्न थालेको छ ।
नासाका अनुसार तीनवटा रोबोटिक हात भएको उक्त अन्तरिक्ष यानको लक्ष्य स्विफ्ट दूरबिनसम्म पुगेर त्यसलाई अझ माथिल्लो कक्षामा स्थानान्तरण गर्नु थियो, ताकि यसको वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई निरन्तरता दिन सकियोस् । तर थ्रस्टरमा समस्या आएपछि यानसँग सम्पर्क कायम राख्नसमेत कठिनाइ भइरहेको छ ।
सन् २००४ मा प्रक्षेपण गरिएको स्विफ्ट दूरबिन पछिल्ला वर्षहरूमा बढेको सौर्य गतिविधिका कारण अपेक्षाभन्दा छिटो पृथ्वीतर्फ झर्दै गएको नासाले जनाएको छ । समयमै यसको कक्षा परिवर्तन गर्न नसके यही वर्ष पृथ्वीको वायुमण्डलमा प्रवेश गर्ने जोखिम रहेको छ ।
यही जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै नासाले करिब तीन करोड अमेरिकी डलर लागतको उद्धार अभियान एक वर्षभन्दा कम समयमा तयार पारेको थियो । हालका लागि स्विफ्ट दूरबिनबाट हुने सबै वैज्ञानिक अवलोकन अस्थायी रूपमा रोकिएको छ ।
उक्त अभियान सञ्चालन गरिरहेको क्याटालिस्ट स्पेस टेक्नोलोजिजले थ्रस्टरमा समस्या देखिए पनि अन्तरिक्ष यानका अन्य प्रमुख प्रणाली सामान्य रूपमा सञ्चालनमा रहेको जनाएको छ ।
नासाका अनुसार इन्जिनियरहरूको टोलीले प्राविधिक समस्या समाधानका लागि निरन्तर काम गरिरहेको छ । आवश्यक सुधारपछि अन्तरिक्ष यानले स्विफ्ट दूरबिनसम्म पुगेर त्यसलाई सुरक्षित रूपमा माथिल्लो कक्षामा स्थानान्तरण गर्न सफल हुने विश्वास पनि कम्पनीले व्यक्त गरेको छ ।
स्विफ्ट अन्तरिक्ष दूरबिनले हालसम्म ब्रह्माण्डमा हुने गामा किरण विस्फोट, सुपरनोभा तथा अन्य शक्तिशाली खगोलीय घटनाको अध्ययन गर्दै आएको छ । त्यसैले यसलाई सुरक्षित राख्ने अभियानको सफलतालाई वैज्ञानिक समुदायले निकै महत्वपूर्ण रूपमा हेरेको छ ।
