- २०८३ असार ३२ बिहीबार
2026-06-26-05-49-27.jpeg)
काठमाडौँ । बेलायत सरकारले १६ र १७ वर्ष उमेरका किशोर–किशोरीका लागि सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोग नियन्त्रण गर्न नयाँ नियम ल्याउने तयारी गरेको छ । प्रस्तावअनुसार मध्यरातदेखि बिहान ६ बजेसम्म सामाजिक सञ्जालका एपहरू पूर्वनिर्धारित रूपमा बन्द गर्ने र प्रयोगकर्ताले चाहेमा यो सेटिङ परिवर्तन गर्न सक्ने व्यवस्था भने रहने बताइएको छ ।
सरकारका अनुसार राति अबेरसम्म सामाजिक सञ्जाल चलाउने बानीले किशोरहरूको मानसिक तथा शारीरिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पारिरहेको छ । पर्याप्त निद्रा, पढाइमा ध्यान र मानसिक स्वास्थ्य सुधार गर्ने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था गर्न लागिएको हो । साथै, अनवरत भिडियो चलिरहने सुविधा र अन्त्यहीन सामग्री हेर्ने प्रणालीलाई पनि पूर्वनिर्धारित रूपमा बन्द गर्न सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूलाई निर्देशन दिने प्रस्ताव गरिएको छ ।
बेलायती प्रविधिमन्त्री लिज केन्डलले यी उपायले किशोरहरूलाई राम्रो निद्रा लिन, विद्यालय तथा कलेजको पढाइमा ध्यान केन्द्रित गर्न र परिवार तथा साथीभाइसँग गुणस्तरीय समय बिताउन सहयोग पुग्ने बताएकी छन् । सरकारका अनुसार १६ वर्ष पुगेपछि सामाजिक सञ्जालमा पहुँच बढ्ने भएकाले यही उमेर समूहका लागि थप सुरक्षा आवश्यक देखिएको हो ।
यो प्रस्ताव सरकारको सहयोगमा गरिएको परीक्षणपछि अघि बढाइएको हो । परीक्षणमा सामाजिक सञ्जालको प्रयोग सीमित गर्दा किशोरहरूको एकाग्रता, निद्रा र समग्र स्वास्थ्यमा सकारात्मक सुधार देखिएको निष्कर्ष निकालिएको थियो । नियमको प्रारम्भिक मस्यौदा यसै वर्षको अन्त्यसम्म संसद्मा पेश गर्ने र स्वीकृत भए २०२७ को वसन्तदेखि लागू गर्ने तयारी सरकारको छ । यद्यपि, यस्ता नियम प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नु भने चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ ।
अष्ट्रेलियालगायत केही देशले बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जालमा कडाइ गरे पनि उमेर प्रमाणीकरण र नियमको पालना गराउन कठिनाइ भइरहेको छ । केही अध्ययनले प्रतिबन्धका बाबजुद पनि किशोरहरूले छोटा भिडियो सेवामार्फत सामाजिक सञ्जालको प्रयोग जारी राखेको देखाएका छन् ।
