- २०८३ बैशाख ५ शनिबार
काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको युरेनियम जसरी पनि हासिल गर्ने बताएका छन् । उनले इरानसँग रहेको उच्च स्तरमा समृद्ध युरेनियम जुनसुकै अवस्थामा पनि अमेरिकाले आफ्नो नियन्त्रणमा लिने बताएका हुन् ।
एयरफोर्स वनमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले वार्ताबाट सहमति नभए अझ कडा उपाय अपनाउन सकिने चेतावनी दिए । उनले सहमति भए दुवै देश मिलेर युरेनियम हटाइने र पूर्ण रूपमा अमेरिका लैजाने दाबी गरेका छन्, तर यसको समयसीमा भने खुलाएका छैनन् ।
ट्रम्पले बुधबारसम्म इरानसँग ठोस सहमति नभए हाल कायम युद्धविराम अन्त्य हुन सक्ने चेतावनी पनि दिए । उनले नाकाबन्दी जारी रहने र आवश्यक परे फेरि आक्रमण सुरु हुन सक्ने संकेत गरेका छन् ।
यो भनाइ यस्तो समयमा आएको हो, जब अमेरिका र इरानबीचको वार्ता अघि बढ्नुको सट्टा अड्किएको देखिएको छ । पाकिस्तानमा भएको अप्रत्यक्ष संवादबाट पनि ठोस निष्कर्ष निस्कन सकेको छैन । पछिल्लो समय गोप्य वार्ताले केही आशा देखाए पनि मुख्य विषयमा अझै सहमति हुन सकेको छैन ।
दुवै पक्षबीच मुख्य विवाद तीन विषयमा केन्द्रित रहेको छ—इरानमाथिका प्रतिबन्ध हटाउने कि नहटाउने, इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम कति सीमित गर्ने र समुद्री मार्गमा जहाजको सुरक्षा तथा आवतजावत कसरी सुनिश्चित गर्ने ।
यसबीच केही अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले ट्रम्पका केही दाबी पूर्ण रूपमा पुष्टि नभएको वा बढाइचढाइ गरिएको हुन सक्ने उल्लेख गरेका छन् ।
ट्रम्पले इरानले युरेनियम समृद्धीकरण पूर्ण रूपमा बन्द गर्नुपर्ने दोहोर्याउँदै आएका छन् भने इरानले भने अस्थायी रूपमा रोक्न सकिने तर पूर्ण रूपमा त्याग्न नसकिने अडान लिएको छ ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार इरानसँग रहेको करिब ४४० किलोग्राम समृद्ध युरेनियम हटाउने प्रक्रिया जटिल र समय लाग्ने खालको विश्लेषण गरिएको छ । त्यसैले ६० दिनभित्र सहमति गर्ने प्रयास भइरहे पनि सो अवधिमा यो काम पूरा हुन कठिन देखिएको छ ।
